“FON VURGUNU VE ADALETE HESAP VERMEK”

Yıl 2026 ve Eylül ortasında bazı yatırım fonlarının yatırımcıların para çekme 

taleplerini zamanında karşılayamamasıyla görünür hâle gelen ve ortaya 

cıkan sorun, borsada sert satışları tetikledi. Bir portföy yönetim şirketinin 

15 Eylül’de bazı fonlarının katılma payı iade ödemelerinde temerrüde 

düştüğünü açıklamasını başka fonlara ilişkin ödeme sorunları izledi. 

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yedi portföy yönetim şirketinin fonlarında 

işlemleri durdurdu ve 131 fonu tasfiye sürecine almasıyla birlikte, Finansal 

piyasaların kendine özgü dili ve söz konusu fonların gerçekleştirdikleri 

dolambaçlı işlemler zinciri olup biteni çoğu zaman kafa karıştırıcı bir hâle 

getirse de meselenin özü aslında o kadar karmaşık değil. Ortaya çıkan 

bulgular, bazı fonlarda basit bir likidite yönetimi sorununun ötesine geçen, 

piyasa dolandırıcılığı ve ilişkili taraf işlemleri şüphesi taşıyan kapsamlı bir 

organize düzenekle karşı karşıya olduğumuza işaret ediyor diyebilirz.

Peki Ne Oldu.?

Sıkıntı, bazı fonların yatırımcıların geri ödeme taleplerini zamanında 

karşılayamamasıyla görünür hâle geldi. Bir yatırım fonunun 15 Eylül’deki 

ödeme güçlüğü açıklamasını başka fonlara ilişkin sorunlar ve piyasadaki 

satışlar izledi. Fonlardan para çekme talepleriyle birlikte borsada sert 

düşüşler yaşandı. SPK’nın açıklamasına göre tasfiye sürecine alınan 

fonlarda 455 bin 758 yatırımcı bulunuyor. Fonların toplam büyüklüğü ise 

891 milyar TL (18.3 milyar dolar) civarında. Bu tutar yatırımcıların 

başlangıçta yatırdığı toplam ana parayı değil, müdahale öncesindeki 

fiyatlar üzerinden hesaplanan toplam net varlık değerini gösteriyor. Likit 

olmayan varlıkların tasfiye sırasında hangi fiyatlardan satılabileceği ve 

yatırımcıların ne kadarını geri alabileceği ise henüz belli değil.

Çözüm ne olabilir.?

Kısa vadede yapılması gerekenler aslında oldukça basit. Bu yapının 

kurulmasında, sürdürülmesinde ve denetlenmemesinde sorumluluğu 

bulunan herkesin ortaya çıkarılması ve suç teşkil eden işlemlerin 

sorumlularının cezalandırılması gerekiyor. Bu süreçte usulsüz biçimde elde 

edildiği tespit edilen varlıklara ve fahiş kazançlara el konularak bunlar 

mağdurların zararlarının karşılanmasında kullanılabilir. Zararların öncelikle 

usulsüz kazançlardan ve sorumlu kişi ve kuruluşlardan tahsil edilmesi ve 

hukuki sorumluluk çerçevesinde özellikle küçük yatırımcıların kayıplarının 

karşılanmasına öncelik verilmesi gerekir. Buradaki amaç piyasa riskiniveya spekülatif kazançları kamu güvencesine almak değil, piyasa 

dolandırıcılığının maliyetini mağdurların üzerinde bırakmamak olmalıdır. En 

önemlisi, meselenin sistemik bir riske yol açıp açmadığı ilgili kamu 

kurumları tarafından ciddi ve kapsamlı biçimde incelenmeli ve fonlar, aracı 

kurumlar, bankalar, teminat ilişkileri ve diğer finansal bağlantılar birlikte 

değerlendirilerek varsa olası yayılma kanalları tespit edilmeli ve tedbir 

alınmalıdır.

Uzun vadede mesele yalnızca fonların daha sıkı denetlenmesinden ibaret 

değil. Denetim, belli araçların kötüye kullanılmasını sınırlayabilir ama 

insanları bu araçların peşinden koşmaya iten koşulları ortadan kaldırmaz. 

Reel ücretlerin bastırıldığı, konutun, emekliliğin, eğitimin ve sağlığın 

giderek piyasaya terk edildiği bir düzende hayat güvencesi de kaçınılmaz 

olarak finansal getiriye bağlanıyor. Çalışarak kurulamayan hayatın doğru 

fonda, doğru hissede yakalanabileceği vaadi tam da bu ortamda güç 

kazanıyor. Bu açıdan bakıldığında yaşananlar yeni değil. 1980’lerin 

başındaki banker krizinden bugünün serbest fonlarına araçlar, kurumlar ve 

isimler değişti. Değişmeyen ise tasarrufların yüksek getiri vaadiyle 

denetimin zayıf olduğu alanlara çekilmesi ve kriz patladığında zararın en 

son girenlerin sırtında kalması olduğu gibi, yaşadığımız ekonomik 

sorunların üzerine bir Fon eksikti oda, başta “YAŞADIĞIMIZ GÜZELİM 

ÜLKEMİZE” geçinebilmekte zorluk çeken tek aylıklı, emekli ve asgari 

ücretliye oldu desek yanılmış sayılmayız.

Fon vurgunu artık rotasından çıkmış, devasa bir hal almıştır. Üflemekle 

sönecek bir yangın olmaktan çıkmıştır. Tek ve kesin yöntem bütünüyle 

açık olmak ve başta hisse vurguncuları, foncular ile onlara destek veren 

siyasiler ve kamu yöneticileri olmak üzere bütün isimleri açıklamaktan 

geçmekte olup, Adalet önünde hesap vermeleriyle sonuçlandırılmalıdır.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere hoşcakalın.

Cemalettin Doğan.