DİN ORDU DEVLET

 İnsanlık, yerleşik yaşama geçtiğinden itibaren inanmaya, tapınmaya, yönetilmeye ve yönetmeye hep ihtiyaç duymuştur. Bu ihtiyaç ise toplu inanç ve devlet olma ihtiyacıdır. Yöneten yönetilen, çalışan çalıştırılan arasındaki farklılaşmanın yani toplumları barbarlık döneminden, uygarlık aşamasına geçişleri sırasında ortaya çıkıyor.

     Sümerlerin ünlü yaradılış destanı, bir taraftan Tanrıların isteklerini karşılayacak ve onlara hizmet edecek “kul” kelimesinin hayata girmesinin başlangıcı olmuştur. Fakat bu kavram bir taraftan ise özgür insanın idam fermanı anlamına geliyor.

     Efendi köle ilişkisiyle Tanrı kul ilişkisinin yansıması. Bu gelişmeler sınıf bilinçlerini tamamlamış uygar toplumlardaki patron işçi, efendi köle ilişkilerine doğru uzanmaktadır. Zaman içerisinde din sınıflara bölünerek toplumların ideolojileri haline gelmiştir. Din toplumun içerisindeki kargaşaları kapatan bir düzen sağlamaktadır.

     Din ile birlikte gelişen devlet ise sınıflı toplumların örgütüdür. Her iki yapılanma da ilk olarak Sümerli din adamları tarafından hayata geçirilmiştir. Bu din adamları, din kurumunun olduğu kadar devlet kurumlarının da yapılanmasını ilk sağlayanlar olarak tarihe geçmişlerdir.

     Bu durumda devletin oluşmasıyla din de aslında tamamen dünya toplumlarının yaşamları düzenle sürdürmeleri içindir. Cennet Cehennem kavramları yani öbür dünya ise ideolojik çatışma çerçevesi sonunda geliştirilmiştir. Çok tanrılı dinlerden sonra maddeden soyutlanmış tek Tanrılı dinlerde öyle gelişmiştir.

     Devletler sınıf bilinçli toplumların baskıcı şiddet aygıtını din ile ikna yöntemini kullanmaktadırlar. Fakat devletlerin aynı zamanda silahlı güçleri de mevcut otoritenin emrinde olup, savaşlara hazırlamak, muhtemel tehdit ve saldırılara karşı caydırıcı bir hazır güç olarak iç düzeni de korumak ve siyasal iktidara güven sağlamak gibi işlevleri olan yapılanmadır.

     Tüm bu gerçekler karşısında geçmişte olduğu gibi günümüzde de ordu siyaset sahnesinden varlığını sürekli hissettirerek siyaset arenasında varlığını hep korumuştur. Ordunun darbecilik tarihine bakacak olursak MÖ 6. Yüzyıla kadar geriye gider…

11 Mayıs 2026